Wilfredo was born in Cajamarca-Peru and studied Zootechnic Engineering, specialized in improvement of livestock and smaller animals. Judith was born in The Netherlands, but grew up in Peru. She studied Environmental Engineering and specialized in Environmental Education working in Spain and Peru. Now we´re working together, as a couple, for the social, economical and spiritual development of the poor villages of the Peruvian Andes.
Vorige week heeft de kinderclub van San Lucas – Cochan afsluiting van het jaar gehad. De kinderen die het hele jaar door op de club zijn geweest, hebben een speciaal cadeautje gekregen. Ze waren heel blij met de boekjes met Bijbelverhalen. Veel van hen hebben niet eens een Bijbel in huis. Één van de oudere kinderen heeft al gespaard zodat we in de stad een kleine Bijbel voor hem kunnen kopen. Het was een echt feest met chocolademelk en kerstbrood (paneton), spelletjes en liedjes.
Tegelijkertijd zijn er twee groepen uit onze gemeente de huizen gaan bezoeken, de bergen gaan bewandelen, om de families te vertellen over het ware kerstverhaal: de komst van de Redder.
Een paar dagen ervoor is Wilfredo naar de leiders van het dorp geweest om zich officieel voor te stellen. Hij is eerst met de directeur en de leraren van de basisschool gaan praten; over het verloren gaan van waarden en normen en wat wij met deze samenkomsten willen bereiken. Ook heeft hij de gelegenheid gekregen om met de middelbareschool-leerlingen te praten. De directeur wilde meteen een datum prikken om ook met de ouders te praten en een film te laten zien. Dezelfde dag had de communiteit een vergadering, waar Wilfredo ze ook heeft uitgenodigd om hun kinderen naar de kinderclub te sturen. De reacties waren heel positief. God opent deuren!
Om de verschillende families te bereiken, moet men letterlijk door bergen en dalen, omdat de huizen ver van elkaar verwijderd zijn. Dit is het voorbereidend werk voor de activiteiten die we in het nieuwe jaar zullen voortzetten: kinderclub voor de jongsten en Bijbelonderwijs voor de ouderen. Bid u mee voor dit belangrijke werk, voor deze streek en deze kinderen?
Afgelopen weekend hebben we de laatste activiteit van dit jaar mogen uitvoeren: een seminar voor de kinderwerkers van de dorpjes van het binnenland. Om een idee te geven hoe de zaken hier toch vaak anders gaan dan gepland...
Het was even spannend of we, na bijna twee weken stakingen en beperkt vervoer in onze regio (zie eerdere berichten op ons blog), de zondagsschool-seminar door konden laten gaan. Ook de materialen die we hadden besteld uit Lima, waren nog niet aangekomen, omdat de wegen geblokkeerd waren. Daarnaast had Alicia, de lerares die de seminars verzorgt, 10 dagen ervoor een voorspoedige, maar toch ingrijpende operatie gehad en moest ze nog rust houden. We konden de seminar ook niet een week opschorten, omdat deze gericht was op het kerstprogramma, dat met de kinderen zou moeten worden ingestudeerd vóór die tijd.
De wegen gingen net op tijd open
Vijf december werden de wegen weer geopend, drie dagen vóór de seminar, en konden de kinderwerkers uit het binnenland gelukkig toch naar de stad komen. Toch moesten we manieren vinden om iedereen op de hoogte te stellen dat alles toch doorging, en dat valt niet mee, als je t hebt over streken waar geen elektriciteit of telefoon is. Via via, werden de meesten op tijd gewaarschuwd; als er bijvoorbeeld toevallig mensen uit hun dorp in de grotere dorpen naar de markt gingen. Uiteindelijk is het gelukt om met de leiders van zeven dorpen, in Cajamarca, van donderdagavond tot zaterdagmiddag een goed programma te doen.
De lessen hebben we voornamelijk in het kleine appartementje van Alicia kunnen doen, waar ze regelmatig even op bed kon liggen. Ook al moesten de leraressen, die normaal gesproken Alicia helpen, lessen op de school inhalen en konden ze dus niet meewerken, hebben we allemaal kunnen bijdragen aan een goed verloop. Pauline (inmiddels wel bij jullie bekend) was de rechterhand van Alicia in de lessen: materialen kopen, kopietjes maken, knippen, plakken, verven, enz. Wilfredo en Judith zorgden dat de mensen in de kerk konden slapen en eten, en ook dat de kerstpakketten voor de kerken klaar-om-mee-te-nemen zouden zijn. Zuster Melchora zorgde zoals altijd voor heerlijke maaltijden, al was ook dat met kunst en vliegwerk, want tussendoor was het fornuis stuk, dus ook daarin hebben we onze creativiteit kunnen laten zien.
Hergebruik en recycling
Omdat veel dorpen verafgelegen zijn, let Alicia er altijd goed op dat de materialen die ze nodig hebben voor, bijvoorbeeld in dit geval: kerstversiering, goed te verkrijgen of gerecycled zijn. Zo leert ze hen Wc-rollen om te toveren in mooie kandelaars, oude posters in mooie vormpjes te knippen voor slingers en vooral ook de kinderen mee te laten doen in alle voorbereidingen van het kerstfeest.
Theaterstuk: de Engel en Maria
(achteraan links: Pauline en Alicia zittend in de deur)
De kinderen leren ieder jaar ook een toneelstukje, dat ze opvoeren voor de hele kerk op kerstavond. Voor de hele verlegen kinderen van het binnenland is dit een hele uitdaging, maar ook altijd weer een succes. De leraren studeren het eerst tijdens de seminar samen in, zodat Alicia wat kan bijsturen en dan gaan ze het in hun dorpen de kinderen aanleren. Op deze manier leren ze de komst van de redder echt “levend” te maken en dit te gebruiken als evangelisatiemiddel voor de rest van het dorp, dat altijd voor kerst in de kerk komt kijken.
Kerstpakketten
We hebben een goede tijd gehad samen, de kinderwerkers zijn bepakt en bezakt naar huis gegaan. Sommigen moeten na een paar uur in de busjes, nog een paar uur verder lopen met de grote pakketten op hun rug. Ieder kind zal dit jaar een boekje met een Bijbelverhaal krijgen, een mooie sleutelhanger en armbandje erbij (zie foto’s onderaan). De zondagsscholen hebben een tamboerijn gekregen en de twee dopen waar wel elektriciteit is, twee CD´s met nieuwe kinderliedjes. In totaal zijn er 263 kinderen in deze zeven dorpen die het hele jaar door Bijbelonderwijs hebben gevolgd. Er worden in totaal zo´n 700 mensen verwacht in de verschillende vieringen in de kerken, waarvan zo’n 20% van buiten de kerk is. Denkt u ook aan hen in Uw gebeden in deze dagen?
Voor jullie hele fijne Kerstdagen en een zeer voorspoedig en gezegend 2012
Ze zijn er niet uitgekomen vandaag. We hebben overal politie en militairen. De president is niet naar Cajamarca gekomen.
De ministers die namens de regering kwamen, wilden t niet specifiek hebben over het wel of niet doorgaan van het project Conga, dus wilden de protestanten niet tekenen dat de manifestaties worden opgeheven. Het voorstel van de nationale... regering was dat de MER (EIA) werd nagekeken en de dirigenten hier in Cajamarca blijven erbij dat het project niet door mag gaan... de vergadering liep stuk op het feit dat de provinciale burgemeesters en dirigenten de voorstellen eerst met de districtleiders wilden overleggen. Daarop werd geantwoord dat ze NU moesten tekenen of dat de provincies in EMERGENCY werden verklaard... zo gezegd, zo gedaan. Vanaf vannacht 00.00uur is het leger de baas in Cajamarca voor 60 dagen, wat betekent dat zij zullen zorgen dat alle activiteiten (scholen, bedrijven, handel, vervoer) in het departement normaal moeten worden uitgevoerd.
De nationale regering heeft te lang gewacht met rond de tafel te gaan... nu verwachten we dat morgen de politie en t leger overal zullen moeten zorgen dat de manifestaties worden opgeheven... mét of zonder geweld...
We bidden dat er vrede komt. Tot nu toe zijn de protesten redelijk vredig geweest en werd de stad weer van alles gewoon voorzien. Winkels, benzinestations en banken waren weer open. We wachten weer af en hebben steeds de radio en TV aan. Op het moment (10.30pm) zijn zijn er nog groepen op de plaza in een manifestatie... dat mag nog tot middernacht.
Danken voor t eten dat we hebben op tafel is nu echt heel reëel geworden voor ons. Broeders en zusters van de kerk bellen elkaar op om voedsel aan te bieden, mocht dat nodig zijn. Voornamelijk in de stad is dit te voelen, omdat de winkels al een paar dagen niet meer open gaan.
Gister is afgekondigd dat het goudmijn-project CONGA tijdelijk wordt stilgezet... misschien dat dit met de eerste manifestatie voldoende zou zijn geweest, maar op dit moment eist de regionale regering een resolutie waarin staat dat het helemaal niet meer doorgaat. We denken niet dat dat erin zit, gezien 't veel inkomen voor zowel lokale als nationale regering inhoudt. We hoorden dat er misschien wel weer een paar goederen worden toegelaten op de wegen, zodat men weer voedsel kan kopen. Hopelijk lukt dat. De stad is op veel wegen geblokkeerd met stenen, naast de hoofd-toevoerwegen, zodat auto's niet kunnen rijden.
Celendin
We wachten nu af. We weten nog niet of het nu rustiger wordt, of de mensen verspreid zijn, of ze er juist sterker tegenin gaan... gisteren zijn er uit andere provincies grote groepen mensen bijgekomen om de protesten bij te staan, en die gaan niet zomaar weer weg... Er komen nog altijd groepen mensen schreeuwend langs op straat en er vliegen helikopters over van de mijnwerkers en de politie. Dit werkt niet mee aan een vredige sfeer rondom de manifestaties. Gisteren zijn in Celendin de lokalen van CONGA en GALENO (een andere nabije mijn) in brand gestoken. Er zijn altijd groepen mensen die manifestaties met vandalisme verwarren. Maar er zijn ook bewegingen die goederen inzamelen voor de mensen (vaak boeren-families) die bij de meren in de bergen verblijven om "het water te beschermen tegen de goudwinning".
Vandaag lazen we dit stukje, en zagen dat de mens na 2000 jaar nog altijd zo "werkt". t Zou zo in de kranten van vandaag kunnen staan. De enige goede en duurzame oplossing is deze:
... Zo iemand begrijpt niets, maar is ziek door zijn geredetwist en geruzie; dat leidt tot afgunst, onenigheid, laster en kwaadaardige verdachtmakingen, en tot eindeloos gekrakeel tussen mensen van wie de geest verziekt is, die van de waarheid beroofd zijn en denken dat het geloof hun geldelijk gewin brengt. Maar voor wie tevreden is met wat hij heeft, is het geloof grote winst. Wij hebben niets in deze wereld meegebracht en kunnen er ook niets uit meenemen. Wij hebben voedsel en kleren, laten we daar tevreden mee zijn. Wie rijk wil worden, staat bloot aan verleiding, raakt in een valstrik en valt ten prooi aan dwaze en schadelijke begeerten die een mens in het verderf storten en ten onder doen gaan. Want de wortel van alle kwaad is geldzucht. Door zich daaraan over te geven, zijn sommigen van het geloof afgedwaald en hebben ze zichzelf veel leed berokkend.
Maar jij, een dienaar van God, moet je hier verre van houden. Streef naar rechtvaardigheid, vroomheid, geloof, liefde, volharding en zachtmoedigheid. Strijd de goede strijd van het geloof, win het eeuwige leven waartoe je geroepen bent en waarvan je in aanwezigheid van velen zo’n krachtig getuigenis hebt afgelegd. Ten overstaan van God, die alles in leven houdt, en Christus Jezus, die voor Pontius Pilatus een krachtig getuigenis heeft afgelegd, draag ik je op je taak vlekkeloos en onberispelijk uit te voeren, totdat onze Heer Jezus Christus verschijnt op de dag die is vastgesteld door de verheven en enige heerser, de hoogste Heer en koning. Hij alleen is onsterfelijk en hij woont in een ontoegankelijk licht; geen mens heeft hem ooit gezien of kan hem zien. Aan hem zij de eer en de eeuwige kracht. Amen.
Draag de rijken van deze wereld op niet hoogmoedig te zijn en hun hoop niet in zoiets onzekers te stellen als rijkdom, maar op God, die ons rijkelijk van alles voorziet om ervan te genieten. En draag hun op om goed te doen, rijk te zijn aan goede daden, vrijgevig, en bereid om te delen. Zo leggen ze een stevig fundament voor de toekomst, en winnen ze het ware leven.
Inmiddels gaat het nieuws over de wereld dat er in Cajamarca conflicten zijn rondom de mijnbouw. Dit is inderdaad het geval: sinds afgelopen donderdag is er een staking afgekondigd tot er eindelijk een oplossing wordt gevonden, waar de nationale en regionale regering van het departement Cajamarca zich in kunnen vinden als ook de mijn-bedrijven en het volk dat in deze streken woont.
Het landschap van Yanacocha in Cajamarca
In 1992 is een goudmijn geopend, die dicht bij de stad Cajamarca ligt: zo´n 45 min. (48 km) “omhoog” vanuit het centrum van de stad. ´s Avonds is het licht van het kampement vanuit onze stad te zien. In het noorden van de Peruaanse Andes is voornamelijk veel goud te vinden, maar ook zilver en koper. In die tijd was Cajamarca nog een klein stadje met overheden en bevolking, die weinig kennis hadden over de mogelijke gevolgen van mijnbouw: specifiek gezegd DAGBOUW.
Dagbouw is een vorm van mijnbouw, waarbij de delfstoffen worden afgegraven aan de oppervlakte. Daarom is de aantasting van het landschap en oorspronkelijke ecosystemen bij deze wijze van ontginning erg groot. De delfstof wordt met een shovel afgegraven en de rots met dynamiet opgeblazen. Vervolgens wordt het ruwe materiaal met kiepwagens op een andere plaats gestapeld. Deze “nieuwe bergen” worden met een oplossing van Cyanide besproeid, om daarna het opgeloste metaal in grote reservoirs op te vangen en naar de verwerkingsfabrieken te brengen (cyanideoplossing+ metaal). Hier wordt het metaal weer gesplitst van het cyanide en krijgen we een mengsel van goud en zilver (DORE) dat vanuit Cajamarca naar Lima wordt gecommercialiseerd.
Yanacocha is de mijn die het dichts bij Cajamarca werkt, onderdeel van de multinational NEWMONT (USA), de grootse goudmijn van het Amerikaanse continent en de tweede ter wereld. Sinds dat de mijnbouw in Cajamarca is begonnen, is de stad ook gaan groeien, met alle voor- en nadelen van bv. meer handel als ook criminaliteit. Tegelijkertijd is er in het begin vanuit het bedrijf niet erg diplomatiek gewerkt met de omliggende communiteiten en zagen de lokale overheden vaak vooral kans om er zelf beter van te worden. In het begin was er te weinig communicatie vanuit Yanacocha en werd er veel irritatie gewekt door mijnwerkers, die door een beter salaris meenden ook beter behandeld te moeten worden en voorrang te moeten hebben in veel opzichten. Door dit slechte begin en een niet-transparante informatie vanuit het bedrijf zelf, is er veel wantrouwen gecreëerd tussen de mijnbouw en het volk van Cajamarca.
Één van de meren dicht bij de goudmijn CONGA
Afgelopen jaar hebben we verkiezingen gehad. Voor Cajamarca hebben we een zeer linkse Regionale Regering gekregen en op landelijk gebied een links-midden President. Beide partijen hebben in hun campagnes beloofd dat er meer rekening zal worden gehouden met het volk voor de mijnbouw-activiteiten in Cajamarca, waardoor er massaal op hen werd gestemd.
Een dam gebouwd door Yanacocha
Dit jaar is er een nieuw project van start gegaan van hetzelfde bedrijf Yanacocha: “Conga” heet de nieuwe mijn. Het werk is nog in de fase van exploreren en nog niet exploiteren, maar de Milieueffectrapportage (MER of environmental impact assessment) was al door de vorige regering goedgekeurd, zonder eerst op een bevredigende manier met de omringende bevolking te werken, zodat ze het project begrijpen en zouden kunnen accepteren. In principe is de MER volgens de wet uitgevoerd, maar wat nu gevraagd wordt is dat het nogmaals wordt nagekeken zodat sommige ernstige effecten aan ecosystemen en water niet zullen plaatsvinden en andere betere alternatieven tegenover de milieuveranderingen worden voorgesteld. We hebben het namelijk over meren en drassige landen in de bergtoppen waar infiltratie van regenwater plaatsvindt voor de watervoorziening in drogere tijden, met de daarbij horende complexe ecosystemen die wereldwijd vaak worden beschermd. Deze meren zouden vervangen worden door een grote Dam of waterkering.
De conflicten zijn nu erg gepolariseerd. Het gaat er niet meer om HOE de mijnbouw te werk gaat, maar de discussie is gesloten op: de mijnbouw gaat WEL of NIET door. De Nationale regering zegt nu van wel, de Regionale Regering zegt ABSOLUUT NIET, het bedrijf wil natuurlijk beginnen met de goudwinning en de bevolking gelooft niemand meer.
Vandaag zijn weer grote groepen mensen, gemeentes, scholen en andere organisaties op het hoofdplein van Cajamarca bijeen gekomen om te eisen dat de President naar Cajamarca komt om te doen wat hij beloofd heeft: het volk laten beslissen. Sommige ministers zijn hier geweest, maar dat is op niet uitgelopen. Het ministerie van Energie en Mijnbouw gaat namelijk ook over de goedkeuring van de MER en dus wil niemand dat als onpartijdig accepteren. Het huidige ministerie van Milieu heeft op en aanmerkingen op de MER en wil hier graag over discussiëren en dat voorstellen. Er wordt nog steeds geroepen om de president en het ziet er nu nog niet naar uit dat hij zelf zal komen.
Dansen als protest
Tekenen wat ze denken
Hoe is het voor ons?
De stad Cajamarca is redelijk rustig, redelijk rustige manifestaties, maar ook creatieve activiteiten om de aandacht op het probleem te vestigen als concerten en schilderijen. Waar we ons wel zorgen over maken, is dat alle aan- en afvoerwegen van en naar Cajamarca zijn afgesloten en we geen verse goederen meer binnen krijgen, waardoor alles verdubbelt in prijs. Pauline Grim zou afgelopen weekend naar Oxamarca zijn gegaan om daar het kerstspel met de kinderen in te studeren, maar kon niet uit Cajamarca weg. Vandaag zou ik medicijnen sturen naar een kind met epilepsie Celendin, een andere provincie waar een gedeelte van de nieuwe mijn in gelegen is, maar de apotheek is dicht, zoals de meeste winkels, en de bussen rijden niet. We hopen dat het in de loop van deze week wel weer open zal gaan, want de voorraden raken langzaam maar zeker wel een keer op. Ook de melkproductie kan nergens heen. Cajamarca is één van de hoofdstreken in melkproductie, maar die kan nu niet meer opgehaald worden of naar de kust gebracht.
Bidt U mee voor wijsheid in deze situatie? Vooral voor degenen die moeten regeren en belangrijke beslissingen moeten nemen.
We schreven al een keer over het kinderwerk dat we zijn begonnen in San Lucas in mei van dit jaar. San Lucas ligt in het District van San Silvestre de Cochán, provincie San Miguel, op een hoogte van ongeveer 3000-3200 m boven zeeniveau. Deze plaats ligt op ongeveer 2,5 uur rijden vanaf Cajamarca, waar we met eigen vervoer heengaan, omdat de melkbussen-wagen er wel 5.00am langs rijdt, maar er daarna geen vervoer terug is. Daarna is het ong. 20 min lopen naar het huisje, naar beneden. De terugweg te voet duurt ruim twee keer zo lang, want dan moeten we weer helemaal omhoog klimmen naar de weg, waar we de auto laten staan.
Wilfredo gaat om de twee weken naar dit dorpje met een team, waaronder twee zondagsschoolleidsters, om daar met de kinderen een programma te doen, terwijl Wilfredo zelf met de volwassenen van het huis basis Bijbelonderwijs doet: een discipelschap-programma. Er is in de buurt verder helemaal geen kerkje, van geen enkele “richting”, waardoor het gezin waarvan dit huisje is, ons vroeg dit werk te beginnen en te ondersteunen.
Er is in San Lucas geen drinkwatervoorziening, maar er wordt water uit een nabije waterbron naar de huisjes gebracht. Afwatering is er ook niet; het toilet is een groot gat in de grond met golfplaten huisje erop. Elektriciteit is natuurlijk ook nog niet aangelegd.
Electriciteit verzorgen
Het huis met daarvoor een stal, waar de kinderen samenkomen
Doordat Ger Prakken een kleine generator heeft, waarvan hij vooral een paar jaar geleden veel gebruik van maakte in de dorpjes van t binnenland, waar nu inmiddels wel elektriciteit is, wilden we daar graag weer goed gebruik van maken om deze kinderen een film te laten zien. We dachten dat de motor best te paard naar het huisje gebracht kon worden, maar het paard dacht daar anders over en rende weg. Gelukkig hadden Wilfredo en zijn vader nog net de motor te pakken, zodat het niet op de grond kapot viel. Toen regelden ze een kruiwagen en daar werd de generator aan vastgebonden. Het paard wilde nog net wel de projector, Dvd-speler en kabels meenemen en zo gingen we op weg naar beneden. Wilfredo was in 15min beneden door de zwaarte van de motor. Omhoog was natuurlijk een heel ander verhaal!
Maar goed, daar aangekomen, zaten al een tiental kinderen te wachten op de film in het schuurtje/ stalletje waar ze normaal samenkomen. Veel van hen moeten best een eind lopen, gezien de huizen in San Lucas erg ver uit elkaar liggen. En wij maar klagen over die 20 minuutjes...
Film kijken
Nadat we alles met kunst en vliegwerk hadden opgezet en alle apparatuur ´t deed, merkten we dat zelfs met alle dekens die we hadden opgehangen, het niet donker genoeg was om de film te vertonen. Dus werd er snel een kamertje in het huis klaargemaakt en hebben we ons met z´n allen in dat “hokje” gepropt om de Jezus-film te zien, door kinderen verteld. Dit is een hele mooie en begrijpbare vertelling van het leven van Jezus. Ook een paar ouderen waren meegekomen, want veel films zullen ze niet hebben gezien in hun leven in San Lucas. Ook zij werden na de film uitgenodigd om mee te doen met de Bijbelstudies op de zaterdagen. We hopen en bidden, dat er in San Lucas zelf iemand zal opstaan en zich ontwikkelen, om dit werk ook voort te zetten als we vanuit Cajamarca en niet kunnen zijn.
Samen Eten
We nemen altijd iets te eten voor de kinderen mee, omdat ze vaak ook uit armere gezinnen komen. Cajamarca is een streek waar in principe het hele jaar wel wat groeit, maar de chronische ondervoeding door eenzijdig eten rond de 80% ligt. Als je ze dat ziet danken voor het bord dat ze voor hen hebben staan, dringt het pas echt door, hoe gezegend we zijn, en dat het niet altijd vanzelfsprekend is om je buik vol te hebben.
Na het eten pakten we alles weer in en kon Wilfredo met de generator in de kruiwagen omhoogklimmen. Om de beurt trok iemand met een touw mee. Uiteindelijk waren ze er eerder dan wij, die zonder extra lasten liepen, boven. Onderweg keken we achterom en zagen een behoorlijk donkere lucht, wat ons plotseling moed gaf om snel door te lopen. De regentijd lijkt dit jaar vroeg te zijn begonnen, en van die buien wordt je erg nat en de wegen spekglad. Na vijf minuten in de auto, begon het hard te regenen. We waren gelukkig op tijd binnen en konden, soms heel langzaam, maar voorzichtig terug naar Cajamarca, terug naar huis.
Om de verschillende families te bereiken, moet men letterlijk door bergen en dalen, omdat de huizen ver van elkaar verwijderd zijn. Dit is het voorbereidend werk voor de activiteiten die we in het nieuwe jaar zullen voortzetten: kinderclub voor de jongsten en Bijbelonderwijs voor de ouderen. Bid u mee voor dit belangrijke werk, voor deze streek en deze kinderen?
